• Nancy van den Heuvel

Holding space

Holding space: leidinggeven aan verandering


Als coach werk ik met mensen met een beperking of psychische problematiek. Ik help ze om weer een plek in de samenleving te krijgen en zo van betekenis te zijn. Een rode draad daarbij is wat iemand denkt: over zichzelf, over de ander(en) en de invloed van die gedachten op hun samenwerking. Maar ook de invloed op het eigen welbevinden, het in staat om doelen te behalen, hard te werken en toch plezier en voldoening te blijven voelen. Het Amerikaanse begrip ‘holding space’ biedt een kader daarvoor. Het begrip ‘holding space’ betekent zoiets als: liefdevol ruimte openhouden, zodat iemand anders de weg naar groei of de oplossing van een probleem kan vinden.


Wij mensen zijn de enige levende wezens met hersenen die overuren maken: we denken de hele dag door. Gedachten hebben we nodig om ergens betekenis aan te geven. Emoties wijzen ons de weg naar hetgeen waarvoor er aandacht mag zijn. Het gaat echter mis in de samenwerking als we onze gedachten niet checken. Dat je gaat adviseren wat een ander moet doen, omdat jij vindt dat dat de juiste oplossing is. Ken je dat gevoel van teleurstelling als die ander niet ‘luistert’? Dat je wellicht vindt dat die ander eigenwijs is. Je bedoelde het immers zo goed, je wilde graag helpen. Ik ken heel wat mopperende begeleiders, die vonden dat hun cliënten niet goed luisterden. Totdat we gingen kijken wat er nou precies in de onderlinge communicatie gebeurde.


De liminale ruimte


Het begint allemaal in de overgangsfase oftewel liminale ruimte. De ruimte tussen verhalen is de liminale ruimte. In de liminale ruimte zijn we tussen identiteiten, tussen wie we ooit waren en wie we worden, zoals het poppodium tussen rups en vlinder.

Verlies van baan, faillissement, uitval of ziekte van een gewaardeerde collega, verraad, conflict - bijna elke menselijke ervaring heeft een element van liminale ruimte. De liminale ruimte is een ruimte van openhartigheid, wanneer we rauw, kwetsbaar en blootgesteld zijn. Om te overleven zonder verdere verwondingen, hebben we een container nodig die ons zachtmoedig en sterk zal houden, zonder het proces te kortsluiten of ons tot de verkeerde uitkomst te dwingen.

Het Amerikaanse begrip ‘holding space’ kan je hierin helpen. Holding space betekent zoiets als ruimte openhouden voor een ander, zodat die op zijn of haar eigen manier kan groeien. De Amerikaanse auteur Heather Plett beschreef de 8 wetten van holding space.


Leadership is unlocking people's potential to become better.- Bill Bradley


Holding space: de 8 wetten


1.Laat je ego er buiten

Als je adviezen geeft, ga er maar vanuit dat je ego aanwezig is. Zodra je vindt dat de ander niet goed naar je luistert, of dat jouw hulp onmisbaar is, dan is je ego met de situatie aan de haal gegaan. Ook als je je persoonlijk gekwetst voelt door de emoties van een ander, kan je er vanuit dat je ego aan het roer staat. Vaak vinden we dat we voor mensen met een beperking heel goed weten wat goed voor ze is, We vergeten daarin dat ze niet op alle gebieden altijd ondersteuning nodig hebben. Hier bewust op zijn vraagt van je om uit te zoeken waarin wel overgenomen dient te worden en waarin niet!

Heather schreef daarover: “Bewust je mond houden is een van de belangrijkste principes van holding space.” Zodra je gaat adviseren, verbeteringen willen aanbrengen, controle willen houden, beperk je de ruimte van de ander om te groeien. “Het haalt de aandacht weg van de persoon voor wie je de ruimte bewaakt en vestigt de aandacht op jezelf.”


2. Een veilige ruimte om fouten te maken

Als je groeit en je ontwikkelt, maak je altijd wel een fout. Holding space betekent dat je daarover geen oordeel hebt. Sterker je zorgt er voor dat de ander, je medewerker, zich niet hoeft te schamen. Een organisatie waar fouten maken mag, maakt ruimte om medewerkers te laten te leren en zo hen te laten excelleren.


3. Laat mensen hun eigen intuïtie en wijsheid vertrouwen

In veel organisaties is ‘je gevoel’ volgen iets wat niet bespreekbaar is. En wat zou er gebeuren als je wel naar je ‘onderbuik gevoel’ luistert, naar je ‘gut feelings’? We doen zoveel ervaring op tijdens ons leven, we bouwen zoveel wijsheid op, daar kan je op vertrouwen. Intuïtie is gebaseerd op die opgeslagen ervaringen en de daardoor ontstane wijsheid en is niet iets zweverig spiritueel van in blauw geklede vrouwen. Het is als in de auto de weg vinden in een wijk die je niet kent. Heather Plett zegt daarover: “Dit kun je pas doen als je zoveel werk aan jezelf hebt verricht, dat je je eigen wijsheid en intuïtie kunt vertrouwen.” Dat betekent dat een oudere werknemer wellicht niet meer letterlijk en figuurlijk zo hard rent als een twintiger, maar wel dat hij een schat van wijsheid heeft. Gebruik die schat als leidinggevende.


4.Pak niet de kracht van iemand af

Laat iemand zijn of haar beslissing nemen. Je helpt iemand niet om voor hem te beslissen. En als begeleider heb je natuurlijk wel de verantwoordelijkheid dat de werkzaamheden bij jedeelnemer goed verlopen. Soms moet je op ‘je handen zitten’ en soms moet je juist wel ingrijpen. Het is een dunne lijn waarop je balanceert. En het helpt als je je ego (de eerste wet) bewust negeert en zelf naar je intuïtie (de derde wet) luistert. Stel je zelf de vraag : Waarmee maak ik een deelnemer sterker, wanneer zorg ik met mijn beslissing dat er niets mis gaat. En hoe erg is het als er iets mis gaat (de tweede wet).


5. Geef begeleiding en help met aandacht

Pas coachend leidinggeven toe en ondersteun je deelnemers. Juist bij het ondersteunen in het versterken van deelnemers, kun je iemand geweldig helpen als je openstaat voor vragen. Je blijft op stand en tegelijkertijd bied je je aan dat ze je mogen raadplegen. Zonder dat de ander zich beschaamd voelt (zie ook wet 2).‘De deur staat altijd open’, is een gangbaar gezegde. En zorg daarbij dan ook dat de denkbeeldige drempel weg is.


6. Laat mensen hun lastige emoties als angst en boosheid voelen

Dit is een niet zo eenvoudige wet. Het vereist namelijk allereerst veel van jezelf: je moet in staat zijn om je eigen emoties te kennen en daarvoor niet meer bang te zijn. Juist als je werkt met holding space, kan er sprake zijn van, wat in de psychologie heet, overdracht. Dat je de emoties van een ander oppikt en benoemt als zouden ze van jou zijn. Er kan dan zomaar verdriet, angst, woede bij jou naar boven komt. Als je je eigen emoties kent, dan kan je die gevoelens bij de ander laten. Daarbij is het belangrijk dat je die emoties niet gaat veroordelen of er kritiek op hebt. Vertrouw er op dat die emoties er mogen zijn. Juist emoties die niet worden onderdrukt, gaan weer voorbij. Sterker nog emoties hebben een functie, als deze geen aandacht krijgen keren ze steeds weer terug net zolang totdat er naar gehandeld zal worden. Loop je zelf vast op je eigen emoties, zorg dan dat je daarbij begeleiding zoekt. Dat kan bij een therapeut, maar kan ook bij een ervaren systemisch werker.


7. Geef niet meer informatie of advies dan iemand aankan

Als je advies geeft, doe dat dan op hoofdlijnen. Als je te veel informatie tegelijk geeft, voelt de ander zich snel dom of hulpeloos. Ook zijn ingewikkelde woorden moeilijk te volgen voor mensen met een verstandelijke beperking. Wellicht vind jij het nodig om in details te treden, maar dat is dan waarschijnlijk je eigen ego (de eerste wet) dat op de voorgrond treedt.


8. Respecteer als iemand een ander besluit neemt dan jij zou doen

Als coach heb ik natuurlijk altijd mijn eigen ideeën ergens over. En die kan anders zijn dan het idee van een medewerker of teammanager. Als iemand een andere weg inslaat dan vooraf besproken is het mijn taak zo iemand wel aan te moedigen maar ook te onderzoeken wat maakt dat er een andere keus is gemaakt.

Holding space betekent dat je de verschillende tussen jou en anderen respecteert. En dat je erop vertrouwt dat een andere manier van werken tot goed resultaat kan leiden. Dat als je bijvoorbeeld een taak delegeert, de ander de ruimte geeft om dat op zijn of haar eigen manier te doen.


Wil jij ook leren om ruimte te creëren voor jezelf en je medewerkers, zodat vertrouwen en respect een natuurlijke werkwijze worden? Ernaar kijken en aan werken helpt. Vraag een gratis (en vrijblijvende!) kennismaking aan. Klikt het dat krijg je een offerte op maat.

Wil je meer lezen van Heather? Ga naar www.heatherplett.com

38 keer bekeken

Wolvegastraat 15

6835 JJ, Arnhem
Netherlands

©2019 by All inclusive.